آرتریت (Arthritis) اصطلاحی عمومی برای مجموعه‌ای از بیماری‌های مفصلی است که می‌توانند باعث درد، تورم، خشکی و کاهش توانایی حرکت شوند. آرتروز، روماتیسم مفصلی، نقرس و آرتریت پسوریاتیک از انواع مهم آن هستند.

آرتریت ممکن است در هر سنی رخ دهد و علت و درمان آن بسته به نوع بیماری متفاوت است. درمان می‌تواند شامل دارو، فیزیوتراپی، اصلاح سبک زندگی و در موارد پیشرفته جراحی باشد.

در طبیبو می‌توانید اطلاعات متخصصان روماتولوژی، طب فیزیکی و سایر پزشکان مرتبط با بیماری‌های مفصلی را بررسی و برای دریافت ارزیابی تخصصی با آن‌ها ارتباط برقرار کنید.

انواع آرتریت و تفاوت آن‌ها

بسیاری از افراد واژه‌های «آرتریت» و «آرتروز» را به جای یکدیگر استفاده می‌کنند، اما این دو دقیقاً یکسان نیستند.

آرتریت نامی کلی برای گروهی از بیماری‌های مفصلی است، درحالی‌که آرتروز یا استئوآرتریت یکی از انواع آن محسوب می‌شود.

نوع بیماری	علت یا سازوکار اصلی	علائم رایج
آرتروز (استئوآرتریت)	تغییرات غضروف، استخوان و سایر بافت‌های مفصل	درد هنگام فعالیت، خشکی و محدودیت حرکت
آرتریت روماتوئید	التهاب خودایمنی مفاصل	تورم و خشکی طولانی صبحگاهی، گاهی درگیری متقارن
نقرس	تجمع کریستال‌های اورات در مفصل	حمله ناگهانی و درد شدید، اغلب در شست پا
آرتریت پسوریاتیک	التهاب مفصلی مرتبط با بیماری پسوریازیس	درد و تورم مفاصل، گاهی تغییرات ناخن

براساس گزارش سازمان جهانی بهداشت، در سال ۲۰۱۹ حدود ۵۲۸ میلیون نفر در جهان به آرتروز مبتلا بوده‌اند.

تشخیص صحیح نوع آرتریت اهمیت زیادی دارد؛ زیرا درمان آرتروز با درمان بیماری خودایمنی مانند روماتیسم مفصلی متفاوت است.

علائم آرتریت چیست؟

علائم با توجه به نوع بیماری متفاوت‌اند، اما موارد زیر شایع هستند:

درد و حساسیت مفاصل.
تورم، گرمی یا خشکی مفصل.
محدودیت حرکت.
مشکل در راه‌رفتن یا انجام کارهای روزمره.
خستگی، به‌ویژه در بیماری‌های التهابی.

خشکی صبحگاهی طولانی‌مدت همراه با تورم چند مفصل ممکن است نشانه آرتریت التهابی باشد و نیاز به بررسی پزشکی داشته باشد.

چه زمانی درد مفصل خطرناک است؟

اگر مفصلی به‌طور ناگهانی بسیار دردناک، متورم و گرم شود، باید فوراً ارزیابی پزشکی انجام شود؛ به‌خصوص اگر تب یا ناتوانی در حرکت‌دادن مفصل وجود داشته باشد.

گاهی علت این وضعیت عفونت داخل مفصل یا آرتریت عفونی است که تأخیر در درمان آن می‌تواند خطرناک باشد.

آرتریت چگونه تشخیص داده می‌شود؟

پزشک ابتدا علائم، سابقه بیماری و وضعیت مفاصل را بررسی می‌کند.

بسته به احتمال تشخیص، ممکن است از آزمایش‌های خون مانند CRP، ESR، فاکتور روماتوئید و Anti-CCP استفاده شود.

تصویربرداری با رادیوگرافی، سونوگرافی یا MRI نیز در موارد لازم کمک‌کننده است.

در بعضی شرایط، بررسی مایع مفصلی برای شناسایی کریستال‌های نقرس یا احتمال عفونت ضروری است.

البته همه بیماران به تمام آزمایش‌ها نیاز ندارند و آرتروز در بسیاری از موارد با معاینه و بررسی علائم قابل تشخیص است.

روش‌های درمان آرتریت

انتخاب درمان به نوع بیماری، شدت علائم و وضعیت عمومی بیمار بستگی دارد.

۱. درمان دارویی

در آرتروز، داروهای ضدالتهاب موضعی مانند برخی ژل‌های ضدالتهاب ممکن است به کاهش درد کمک کنند. در موارد منتخب، داروهای ضدالتهاب خوراکی نیز با نظر پزشک استفاده می‌شوند.

این داروها برای همه مناسب نیستند و ممکن است بر معده، کلیه یا سیستم قلبی‌عروقی اثر بگذارند.

در آرتریت روماتوئید، درمان تنها با مسکن کافی نیست. پزشک ممکن است داروهای تعدیل‌کننده بیماری (DMARDs)، مانند متوترکسات، را برای کنترل التهاب و جلوگیری از آسیب مفصلی تجویز کند.

در بعضی بیماران نیز داروهای بیولوژیک یا درمان‌های هدفمند استفاده می‌شوند.

برای نقرس، درمان حمله حاد و در صورت نیاز داروهای کاهش‌دهنده اسیداوریک در برنامه درمانی قرار می‌گیرند.

۲. فیزیوتراپی و ورزش

ورزش درمانی از اقدامات اصلی برای کنترل آرتروز است.

فعالیت‌هایی مانند پیاده‌روی، شنا، دوچرخه‌سواری و تمرین‌های تقویت عضلات ممکن است به حفظ حرکت و بهبود عملکرد مفصل کمک کنند.

فیزیوتراپیست می‌تواند برنامه تمرینی را با توجه به مفصل درگیر و توانایی فرد تنظیم کند.

برای آشنایی بیشتر، صفحه فیزیوتراپی در طبیبو را ببینید.

۳. کنترل وزن و مراقبت روزانه

در افراد دارای اضافه‌وزن و مبتلا به آرتروز مفاصل تحمل‌کننده وزن، کاهش وزن می‌تواند به کاهش فشار روی مفاصل و بهبود درد کمک کند.

فعالیت منظم، خواب کافی، ترک دخانیات و کنترل بیماری‌های زمینه‌ای نیز اهمیت دارند.

هیچ رژیم غذایی یا مکملی به‌عنوان درمان قطعی تمام انواع آرتریت شناخته نشده است.

۴. تزریق مفصلی و جراحی

در بعضی بیماران، تزریق کورتیکواستروئید ممکن است به کاهش موقت علائم کمک کند.

اگر آرتروز شدید زانو یا لگن با وجود درمان مناسب همچنان عملکرد و کیفیت زندگی را به‌شدت مختل کند، پزشک ممکن است جراحی تعویض مفصل را بررسی کند.

طبق راهنمای NICE، شست‌وشو یا پاک‌سازی مفصل با آرتروسکوپی برای درمان معمول آرتروز توصیه نمی‌شود.

جراحی معمولاً نخستین انتخاب برای بیشتر بیماری‌های مفصلی نیست.

برای درمان آرتریت به چه پزشکی مراجعه کنیم؟

متخصص مناسب به نوع بیماری بستگی دارد.

متخصص روماتولوژی: تشخیص و درمان بیماری‌های التهابی و خودایمنی مفاصل، از جمله آرتریت روماتوئید.
متخصص ارتوپدی: بررسی آسیب‌های ساختاری مفصل و موارد احتمالی نیاز به جراحی.
متخصص طب فیزیکی و توانبخشی: کمک به کنترل درد، بازیابی حرکت و بهبود عملکرد روزانه.

برای آشنایی با نوع التهابی و خودایمنی بیماری، صفحه آرتریت روماتوئید در طبیبو را مطالعه کنید.

سؤالات متداول درباره آرتریت

آیا آرتریت درمان قطعی دارد؟

برای همه انواع آرتریت درمان قطعی وجود ندارد، اما در بسیاری از موارد می‌توان علائم را کنترل کرد و در برخی بیماری‌های التهابی با درمان مناسب به خاموشی بیماری رسید.

تفاوت آرتریت و آرتروز چیست؟

آرتریت اصطلاحی کلی برای انواع بیماری‌های مفصلی است؛ آرتروز یکی از این انواع است که با تغییرات ساختاری کل مفصل ارتباط دارد.

آیا پیاده‌روی برای آرتریت مفید است؟

برای بسیاری از بیماران، پیاده‌روی و فعالیت‌های کم‌فشار مناسب می‌توانند به حفظ تحرک کمک کنند. شدت فعالیت باید با وضعیت مفاصل هماهنگ باشد.

چه زمانی به روماتولوژیست مراجعه کنیم؟

اگر تورم مفاصل ادامه پیدا کرده، خشکی صبحگاهی طولانی دارید یا احتمال بیماری التهابی وجود دارد، ارزیابی روماتولوژی ضروری است. درد شدید و ناگهانی یک مفصل گرم و متورم به بررسی فوری نیاز دارد.

یافتن متخصص درمان آرتریت در طبیبو

کنترل مؤثر درد و بیماری‌های مفصلی با تشخیص دقیق آغاز می‌شود.

در طبیبو می‌توانید اطلاعات پزشکان و مراکز مرتبط با درمان آرتریت را بررسی کنید، تخصص‌ها و خدمات آن‌ها را مقایسه کنید و برای مشاوره درباره روش‌های تشخیص و درمان با ارائه‌دهندگان خدمات سلامت ارتباط بگیرید.