سندرم روده تحریکپذیر (IBS) یک اختلال عملکردی مزمن روده است که بر روده بزرگ تأثیر میگذارد. برخلاف بیماریهای التهابی روده، IBS سبب آسیب ساختاری نمیشود اما عملکرد گوارشی را به شدت تحت تأثیر قرار میدهد.
علائم شایع IBS
✔ درد/گرفتگی شکمی (اغلب پس از دفع بهبود مییابد)
✔ تغییر در عادات دفع:
-
نوع اسهال غالب (IBS-D)
-
نوع یبوست غالب (IBS-C)
-
نوع ترکیبی (IBS-M)
✔ نفخ و گاز زیاد
✔ احساس فوریت یا تخلیه ناقص روده
تشخیص IBS
پزشکان از معیارهای رم IV (تشخیص بر اساس علائم) پس از رد سایر شرایط استفاده میکنند:
✓ بررسی سوابق پزشکی
✓ معاینه فیزیکی
✓ آزمایشهای خون/مدفوع (در صورت نیاز)
راهکارهای مؤثر درمان IBS
1. مدیریت تغذیه
• رژیم کم FODMAP (حذف موقت کربوهیدراتهای تخمیرپذیر)
• مکملهای فیبر محلول (پسیلیوم)
• شناسایی و اجتناب از غذاهای محرک
• وعدههای غذایی کوچک و مکرر
2. داروها
-
ضداسپاسم (برای گرفتگی)
-
ملینها (برای IBS-C)
-
ضداسهالها (برای IBS-D)
-
آنتیبیوتیکهای رودهای (ریفاکسیمین)
-
پروبیوتیکها
3. اصلاح سبک زندگی و استرس
✓ ورزش منظم
✓ تمرینات ذهنآگاهی/مدیتیشن
✓ درمان شناختی-رفتاری (CBT)
✓ بهبود بهداشت خواب
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
در صورت تجربه این موارد به متخصص گوارش مراجعه کنید:
⚠ کاهش وزن بدون دلیل
⚠ خونریزی مقعدی
⚠ درد مداوم شبانه
⚠ سابقه خانوادگی بیماریهای التهابی روده/سلیاک
“اگرچه IBS قابل درمان قطعی نیست، اما اکثر بیماران با رژیم غذایی شخصیسازی شده، مدیریت استرس و داروهای هدفمند به بهبود قابل توجهی در علائم دست مییابند.”
